Podróże Mazdy po świecie rzemiosła

Z przystankiem w światowej stolicy designu 2026.

Gdy projekt konfrontowany jest z doświadczeniem twórcy. Projektowanie jest często postrzegane przez pryzmat gotowego przedmiotu. Mniej doceniane są natomiast konceptualne dyskusje, kolejne wersje i decyzje, które kształtują go na każdym etapie. 

Ta koncepcja stała się podstawą wydarzenia „Mazda Craft Journeys x WDC”, które odbyło się w ramach Open - Design Week we Frankfurcie nad Menem, będącym flagowym wydarzeniem festiwalu z okazji przyznania miastu i całemu Regionowi Ren-Men tytułu Światowej Stolicy Designu 2026 (WDC 2026). 

Światowa Stolica Designu to inicjatywa Światowej Organizacji Designu, która wyróżnia miasta wykorzystujące design jako siłę napędową postępu gospodarczego, społecznego, kulturowego i urbanistycznego. W 2026 roku tytuł ten przypadł Frankfurtowi i całemu Regionowi Ren-Men pod hasłem „Design dla demokracji. Atmosfera dla lepszego życia”. 

W ciągu dziesięciu dni festiwal Open - Design Week zgromadził wystawy, wykłady, warsztaty i wycieczki w ponad 150 lokalizacjach w samym mieście i całym regionie, badając w jaki sposób design kształtuje życie codzienne, kulturę, architekturę i przestrzeń miejską. 

Mazda uczestniczyła w uroczystościach z okazji przyznania Frankfurtowi tytułu WDC 2026 jako oficjalny partner ds. mobilności, prezentując perspektywę wykraczającą poza sam pojazd: postrzegając mobilność jako dyscyplinę projektową, która łączy się z architekturą, kulturą materialną, rzemiosłem i życiem codziennym. 

Dla Mazdy ten sposób myślenia jest ściśle powiązany z filozofią projektowania „Kodo - Dusza Ruchu”. Ta wprowadzona w 2010 r. koncepcja nie jest jedynie językiem projektowym, ale filozofią ukształtowaną przez ruch, rzemiosło i ludzką percepcję. Inicjatywa „Mazda Craft Journeys x WDC” była zaproszeniem do doświadczenia tej filozofii jako żywego procesu.

W Europejskim Centrum Projektowym Mazdy w Oberursel w Niemczech - siedzibie Mazda Research Europe, jednego z trzech globalnych ośrodków badawczo-rozwojowych marki - udostępnione zostało studio projektowe, aby pokazać, w jaki sposób projekty Mazdy ewoluują od pierwotnej koncepcji do fizycznej formy.

Wydarzenie zainaugurował wykład wygłoszony przez Jo Stenuit, Dyrektora Designu Mazda Motor Europe, który przedstawił zasady leżące u podstaw podejścia Mazdy do projektowania. Rozmowy dotyczyły zarówno języka projektowania Kodo, jak i Takumi - filozofii Mazdy opartej na mistrzostwie sztuki rzemiosła, jak i roli materiałów, światła oraz podejścia zorientowanego na człowieka.

Powstaje zatem pytanie, w jaki sposób zasady te znajdują odzwierciedlenie w praktyce? W Europejskim Centrum Projektowym Mazdy jeden z pojazdów przyniósł jasną odpowiedź na to pytanie.

Od filozofii do formy

Pretekstem do tej podróży była Mazda CX 6e - zupełnie nowy, w pełni elektryczny SUV marki, będący namacalnym wyrazem wielu prezentowanych założeń koncepcyjnych. W zmieniającym się oświetleniu powierzchnia nadwozia pojazdu ujawniała grę światła i cieni, relację proporcji i ruchu, o których opowiadał zespół. 

Projekt nadwozia powstał w europejskim studiu projektowym Mazdy w Oberursel i został dopracowany w ścisłej współpracy z ekspertami z Japonii. Wynikiem jest nowa interpretacja filozofii Kodo, dopasowana do ery elektromobilności: rzeźbiarsko wyprofilowane powierzchnie, aerodynamiczna precyzja i wyraźnie nowoczesna stylistyka. 

Mazda CX-6e zaprezentowana w studyjnym środowisku, a nie na scenie targów motoryzacyjnych, sprawiała wrażenie nie tyle gotowego obiektu, co raczej wyniku żywiołowego dialogu między projektantami, materiałami i rzemiosłem. Szkice, modele gliniane i analizy materiałów otaczające samochód ujawniały, w jaki sposób niezliczone decyzje, twórczy dialog i kolejne udoskonalenia łączą się w jedną, nową formę.

Projekt rzeźbiony ręcznie

Po zapoznaniu się z Mazdą CX-6e dalsza podróż zaprowadziła nas do jednego z etapów tradycyjnego procesu projektowania Mazdy: modelowania w glinie. W otoczeniu fizycznych modeli w różnych stadiach opracowania od razu stało się jasne, jaką rolę glina nadal odgrywa we współczesnym studiu projektowym. Warsztat pod okiem zespołu Mazdy zajmującego się modelowaniem w glinie pokazał, jak niewielkie poprawki mogą zasadniczo zmienić charakter ostatecznych powierzchni.

Na długo przed tym, zanim pojazd trafi do produkcji, istnieje on jako fizyczna forma w pełnej skali, kształtowana i dopracowywana ręcznie. Narzędzia cyfrowe pozostają niezbędne, ale to glina pozwala projektantom oceniać formę w rzeczywistym oświetleniu, w prawdziwej skali i w realnej przestrzeni. 

Jak wyjaśnili modelarze pracujący z glinianymi modelami, zadaniem nie jest po prostu odtworzenie szkicu, ale przełożenie pomysłu na fizyczną rzeczywistość przy zachowaniu jego charakteru i zamysłu.

Spoglądając na Mazdę CX-6e w studiu, łatwiej było zrozumieć, w jaki sposób niezliczone drobne udoskonalenia ostatecznie wpływają na charakter i prezencję gotowego pojazdu.

Kolor i materiały jako rzemiosło

Ten sam duch obserwacji i wyrafinowania przejawia się w pracach Mazdy nad kolorem, materiałami i wykończeniem (CMF), gdzie kolor i materiał stają się kluczowymi narzędziami kształtowania końcowego efektu, postrzegania i więzi emocjonalnej. 

Badania rozpoczynają się na długo przed pojawieniem się koloru w pojeździe. Tablice inspiracji, próbki materiałów oraz odniesienia zaczerpnięte z architektury, mody, przedmiotów codziennego użytku i kultury masowej pomagają projektantom zrozumieć, jak kolory, faktury i interakcja z przedmiotem ewoluują w czasie. 

Dyskusje dotyczyły zarówno pozyskiwania materiałów i badań trendów, jak i roli światła w kształtowaniu postrzegania powierzchni oraz odcieni barw. Mazda CX-6e stanowi namacalny przykład połączenia tych czynników - od wyprofilowania sylwetki nadwozia po wrażenia z przebywania we wnętrzu kabiny.

Kolor, materiał i forma nie są zatem traktowane jako odrębne dyscypliny, lecz jako elementy szerszego dialogu projektowego, trwającego przez cały twórczy proces rozwoju.

Żywy dialog

Mazda CX-6e jest efektem końcowym procesu, który nie został ukształtowany przez jednego projektanta czy dział, lecz w efekcie nieustannego, wielostronnego dialogu.

W Mazda Research Europe (MRE) w Oberursel projektanci, modelarze pracujący z gliną, specjaliści ds. kolorów, materiałów i wykończenia wnętrz, inżynierowie oraz eksperci cyfrowi wnoszą różne perspektywy w miarę ewolucji pomysłów. Szkice zamieniają się w modele. Materiały są testowane i ponownie oceniane. Powierzchnie są analizowane w zmieniającym się oświetleniu. Kolejne koncepcje są wielokrotnie poddawane krytycznej ocenie i udoskonalane w dążeniu do uzyskania form, które wydają się zrównoważone, spójne oraz angażujące emocjonalnie. 

Ta wymiana wykracza poza granice Oberursel. Relacje między Mazda Research Europe a ośrodkiem projektowym w Hiroszimie to nieustanny dialog, w ramach którego europejskie spostrzeżenia pomagają kształtować międzynarodowe projekty, a globalne koncepcje są dopracowywane i weryfikowane pod kątem oczekiwań europejskich klientów, zanim trafią do produkcji.

Choć współczesność charakteryzuje się zdecydowanie cyfrowym charakterem, doświadczenie sztuki rzemiosła przypomina, że projektowanie nadal opiera się na ciekawości, sztuce obserwacji i stałego doskonalenia. Technologia umożliwia ten proces. Ale to ludzie kształtują jego wynik. 

Jak wyjaśnia Jo Stenuit: „Technologia jest oczywiście niezbędna, ale nie zastąpi wrażliwości. Niektóre decyzje wciąż zależą od ludzkiego oka, ludzkiej ręki i umiejętności rozpoznania, kiedy coś wydaje się dopracowane”. 

Dzięki inicjatywie Mazda Craft Journeys x WDC wizyta w studio stała się częścią szerszego dialogu na temat projektowania. Uwaga przeniosła się z gotowego obiektu na ludzi, procesy i wymianę poglądów, dzięki którym pomysły nabierają kształtu. 

Być może właśnie to nadal łączy projektowanie i rzemiosło: obie dziedziny rozwijają się dzięki doświadczeniu, obserwacji i gotowości do ciągłego doskonalenia. Nie są to gotowe rozwiązania, ale praktyki kształtowane przez ludzi na przestrzeni wielu lat.

Autor: Mazda Motor Poland